ผ้าไหมมีกลิ่นจริงหรือ— เมื่อความนุ่มกลายเป็นภาษาของน้ำหอม

ทำไมจมูกจึงรู้สึกถึงความนุ่มได้

จมูกไม่ได้ตรวจวัดความเรียบของเส้นใยโดยตรง แต่ประสบการณ์ของมนุษย์ไม่ได้แยกการดม การมอง และการสัมผัสเป็นกล่องปิดสนิท

งานทดลองของ M. Luisa Demattè และคณะ ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Chemical Senses ปี 2006 ศึกษาปฏิสัมพันธ์ระหว่างกลิ่นกับการสัมผัส ผู้เข้าร่วมประเมินความนุ่มของตัวอย่างผ้าแตกต่างกันเมื่อมีกลิ่นบางชนิดร่วมอยู่ด้วย โดยในเงื่อนไขการทดลองนั้น ตัวอย่างผ้าได้รับคะแนนความนุ่มมากขึ้นเมื่อประกอบกับกลิ่นเลมอน เมื่อเทียบกับกลิ่นลักษณะคล้ายสัตว์ [3]

งานนี้ไม่ได้พิสูจน์ว่า “น้ำหอมกลิ่นเลมอนทำให้ผ้านุ่มขึ้นจริง” หรือว่า “ทุกคนต้องรู้สึกแบบเดียวกัน” แต่มันทำให้เห็นว่า กลิ่นหนึ่งสามารถมีอิทธิพลต่อการตัดสินความรู้สึกสัมผัสได้ ภายใต้เงื่อนไขของการทดลอง และเปิดพื้นที่ให้เข้าใจว่าทำไมภาษากลิ่นจึงชอบยืมคำจากโลกของการสัมผัส

การวิจัยเรื่อง crossmodal correspondences หรือความเชื่อมโยงข้ามประสาทสัมผัส ยังพบว่ามนุษย์สามารถจับคู่กลิ่นกับคุณสมบัติจากโลกอื่น เช่น เสียง รูปร่าง หรือความรู้สึกบางอย่างได้ แม้จะไม่ใช่ความสัมพันธ์ทางกายภาพตรง ๆ เสมอไป [4]

ดังนั้น เวลามีคนบอกว่ากลิ่นหนึ่ง “บาง” “คม” “อุ่น” หรือ “เนียน” คำนั้นอาจกำลังบอกลักษณะประสบการณ์ มากกว่าจะรายงานสารเคมีตัวใดตัวหนึ่ง